Księżniczka Ay Yaruk. Drewno. Turcja. XIX/XX wiek.

Kupując rzeźbę byłem przekonany, że należy do kręgu kultury buddyjskiej, że jest to być może głowa Bodhisattvy. AI wyprowadziła mnie z błędu. Wskazała na islam. Okazało się, że jest to głowa mongolskiej księżniczki Ay Yaruk z okresu panowania Chanatu Czangataj. Jej życie obrosło legendą. Była kobietą piękną, silną i niezależną. Wykształconą, świetnie jeżdżącą konno i doskonale posługującą się każdym rodzajem broni. Zgodziła się poślubić tylko tego, kto pokona ją w walce zapaśniczej. Przegrany musiał jej dać 10 tysięcy koni. Pod koniec życia księżniczka miała ich nieprzebrane stada.

Jej imię tłumaczy się jako Światło Księżyca. Czasem zapisuje się je jako Turan lub Khutulun. Jako ciekawostkę dodam, że legenda o Ay Yaruk posłużyła za podstawę libretta opery Giacoma Pucciniego „Turandot”.

Co do miejsca powstania rzeźby jest mała wątpliwość. Dużo częściej podobne rzeźby pojawiają się na stronach portali tureckich. Czasem opisywana jest także jako rzeźba mongolska. Być może dlatego, że władcy pochodzący z dynastii Ujgurskiej rządzili przez pewien czas w Mongolii.

Rzeźba ma 44 cm wysokości, 30 cm szerokości i 25 cm głębokości. Zachowała się w niezłym stanie. Sądzę, że mogła powstać nawet pod koniec XIX wieku.