Bocio. Fetysz. Drewno. Tkanina. Trzcina. Fon. Benin. XX wiek.

Długo zastanawiałem się skąd pochodzi fetysz, który oferuję. Przyznam szczerze, że nigdzie nie znalazłem rzeźby identycznej. Nieco podobne wydawały mi się figury Nkisi ludu Bakongo ale ostatecznie uznałem, że jest to voodoo, fetysz Bocio z ludu Fon.

Wokół voodoo narosło wiele mitów i legend. W większości nieprawdziwych. Centrum kultu voodoo w Zachodniej Afryce jest Benin czyli dawny Dahomej. Religia ta rozpowszechniona jest głównie wśród bardzo licznego ludu Fon. Nie podejmę się chociażby streszczenia systemu religijnego voodoo bowiem zawiera on ponad 260 bogów i duchów. Dość powiedzieć, że wiele z tych bóstw przedstawianych jest w postaci drewnianych figur nazywanych boccio. Są to zwykle prymitywne rzeźby w formie ludzkiej sylwetki, bez indywidualnych cech, skaryfikacji, fryzur. Często figury boccio wykonują ludzie nie mający z sztuką rzeźbiarską nic wspólnego. Boccio ustawiane są w wioskowych sanktuariach, wzdłuż dróg, na obrzeżach wiosek.

Królestwo Dahomeju było silnym, scentralizowanym państwem, funkcjonującym na terenach dzisiejszego Beninu, przeżywającym swój najlepszy okres w XVII i XVIII wieku. Rządzący państwem król, miał niemal absolutną władzę, bowiem wierzono, że pochodzi ona z boskiego nadania i stworzono dla niej ceremonialną, religijną oprawę.

Przy czym nie należy jej mylić z wudu, kultem przeniesionym do Nowego Świata przez afrykańskich niewolników i połączonym z elementami religii chrześcijańskiej.

Boccio uzyskują moc, stają się skuteczne tylko wtedy gdy zostają naładowane magiczną energią przez kapłana religii voodoo. W praktyce oznacza to pomalowanie figury substancją wykonaną według specjalnej receptury, której częścią składową bywa krew składanych w ofierze zwierząt. Boccio owijane są sznurami, szmatami, mają często doczepione pojemniki, woreczki, metalowe druty czy śruby. Fantazja kapłanów voodoo jest w tej materii ogromna.

Boccio są zwykle dedykowane do konkretnego zadania. Mogą wpływać na pogodę wykryć złodzieja, chronić określoną osobę. Są wyposażane w mechanizmy mające odstraszać wszelkie złe moce. Wokół figur Boccio składane są ofiary.

Rzeźba ma 42 cm wysokości, 15 cm szerokości i 16 cm głębokości. Datuję ją na pierwszą połowę XX wieku.