Kadzielnica z Ganeszą. Brąz. Dhokra. Indie. XX wiek.

O sztuce odlewania brązów metodą na wosk tracony Dhokra, w prowincji Bastar w południowych Indiach już pisałem. To umiejętność przekazywana z pokolenia na pokolenie w setkach małych warsztatów rzemieślniczych, od paru tysięcy lat. Przedmioty tam wytwarzane nie zawsze mają rytualny czy religijny charakter. Powstają także figurki ludzi, zwierząt, świeczniki, lampy, biżuteria, talizmany czy wręcz całe sceny z życia codziennego. Oczywiście dziś większość z nich produkowanych jest z myślą o turystach, chcących zabrać do swojego domu ułamek indyjskiej egzotyki.

Ten niewielki pojemnik pełnił zapewne funkcję kadzielnicy. Nie mam oczywiście co do tego pewności ale zwykle tak opisywane są na portalach sprzedażowych podobne skrzyneczki, które nam Europejczykom kojarzą się raczej ze szkatułką. Rzecz ma ładne patyny co pozwala sądzić, że ma przynajmniej kilkadziesiąt lat. Wieko kadzielnicy zdobi rzeźba Ganeszy. To najbardziej rozpoznawalne bóstwo hinduizmu, Ganesha, zawdzięcza głowę słonia gniewowi Sziwy. Parwati, żona Sziwy, czując się często samotna postanowiła stworzyć sobie syna, który byłby jej opiekunem i towarzyszem. Między innymi miał strzec pokoju kąpielowego Parwati. Gdy Ganesha zagrodził drogę Sziwie, który miał zwyczaj zakłócać kąpiel żony, porywczy bóg w gniewie odciął mu głowę,

Potem widząc olbrzymią rozpacz Parvati, wysłał swoich towarzyrzy aby przynieśli mu głowę pierwszej napotkanej istoty i ożywił Ganeshę.

Ganesha zapewnia pomyślność nowych przedsięwzięć, jest patronem kupców, uczonych, studentów, skrybów. Opiekuje się nauką i intelektualistami. Figura Ganeshy ustawiona w domu przynosi szczęście i pomyślność. Potrafi usunąć wszelkie przeszkody.

Kadzielnica ma 22 cm wysokości, 12 cm szerokości i 10 cm głębokości.