Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną zasadę. To dopiero interpretacja Bwami nadaje wyrobom rzeźbiarskim rangę i znaczenie.

W tej rzeźbie artysta daje człowiekowi szansę. Proporcje są zmienione na jego korzyść. Uczynił go równie potężnym co atakujące go zwierze. Nie jest do końca pewne jakim wynikiem zakończy się walka choć osobiście nie obstawiłbym nawet remisu.

Musiały budzić respekt bo były strażnikami sprawiedliwości, pojawiały się w nadzwyczajnych okolicznościach, miały pokonać zło choć same reprezentowały świat złowrogich duchów.

Nie znalazłem odpowiednika oferowanego przedmiotu. Prawdopodobnie jest to rodzaj niewielkiego ołtarzyka, na którym składano ofiary lub po prostu podstawa pod inną plemienną rzeźbę. Bez wątpienia rzecz jest stara.

Czarownik Nganga wyposaża rzeźbę w Bajimba, przedmioty mocy. To mogą być kości zwierząt, pióra, krew, wstążki, koraliki,tkaniny, gwoździe, kawałki metalu. To one decydują o sile fetysza. Mogą zapewnić potomstwo, finansowy sukces, pokonać wroga, chronić przed złym urokiem. To nie sama rzeźba ma znaczenie a to w co została wyposażona.

Maska przedstawia jak sądzę głowę czy raczej czaszkę małpy. Niestety nie znalazłem wśród wielu przeglądanych masek takiej samej. W formie przypomina nieco maskę citipati, maskę małpy z Himalajów, używaną w buddyjskich tańcach śmierci, przechowywaną w domach dla ich ochrony.

Z zamierzenia maski mają budzić niepokój a nawet przerażenie, głównie wśród wrogów. W jednym z opracowań znalazłem informację, że maski Guere powstawały pod wpływem snów, w których ich twórców odwiedzały duchy przodków. Znajomość lasów, przy których Guere mieszkali jest o tyle istotna, ponieważ do aktywacji masek używano leśnych ziół znanych z leczniczych, magicznych właściwości. Mieszano je z farbą nakładaną na maskę.

W tańcu podczas ceremonii Gelede biorą udział pary tancerzy występujących w szczelnych kostiumach zrobionych z kawałków barwnych tkanin. Maski hełmowe wieńczące kostium mają nieraz bardzo rozbudowaną, piętrową formę. Podobnie jak scenariusz trwającego kilka dni festiwalu. Oparty na znanych, rozpoznawalnych wśród Jorubów postaciach, wróżbach i przypowieściach. Tańcom towarzyszą hipnotyzujące dźwięki bębnów.

W tańcu podczas ceremonii Gelede biorą udział pary tancerzy występujących w szczelnych kostiumach zrobionych z kawałków barwnych tkanin. Maski hełmowe wieńczące kostium mają nieraz bardzo rozbudowaną, piętrową formę. Podobnie jak scenariusz trwającego kilka dni festiwalu. Oparty na znanych, rozpoznawalnych wśród Jorubów postaciach, wróżbach i przypowieściach. Tańcom towarzyszą hipnotyzujące dźwięki bębnów.

Kobieta i mężczyzna są sobie przeznaczeni zanim się urodzą. Decyduje związek ich duchowych fantomów żyjących w zaświatach.Mąż z zaświatów to blolo bian, żona to blolo bla.

Okazuje się, że ciążowe maski Makonde występują w trzech różnych odmianach. Pierwsza, najbardziej popularna, przedstawia ciążowy brzuch i biust kobiety. Nasępnie jest komplet czyli maska na brzuch i maska na twarz, które wraz z kostiumem tworzą zestaw amwalindembo. I wreszcie najrzadsze i tę maskę oferuję, gdzie część twarzowa i tors kobiety wyrzeźbione są łącznie.

Masek używają Ngbaka głównie podczas obrzędów inicjacyjnych. Młodzi członkowie tej społeczności spędzają kilka miesięcy poza wioską przechodząc testy wytrzymałości fizycznej, emocjonalnej i psychicznej, mające wprowadzić ich w dorosłe życie.