Dziś, wykonane z drewna i obciągnięte skórą antylopy, maski hełmowe w formie głów, są pozostałością tego barbarzyńskiego obrządku. Głowy Ekpe stanowią dość hermetyczny ale bardzo ciekawy wycinek afrykańskiej sztuki plemiennej.

 Dopiero później odkryłem rzeźbę Innuitów. I mam prawie stuprocentowe przekonanie, że rzeźba jest dziełem artysty tej społecznoeści. Powstała w XX wieku i jest częścią dorobku kulturowego Innuitów.

Rzeźba, którą oferuję to przykład rewelacyjnych skrótów, symboliki i uproszczeń w oddaniu istniejącego w realnym świecie wzorca.

 Drewniane maski przekroczył etniczne granice i trafiły do społeczności BWA głównie od sąsiadów, od plemion Nunuma, Wimiana i Nuna.

To czapka szamana, czarownika należących do społeczności Joruba. Posiada charakterystyczne, obszyte skórą zasobniki z magiczną substancją, bilongą. Wiele takich pojemników widziałem na rzeźbach afrykańskich fetyszy.

Oczywiście czas zatarł różnice i nigeryjscy rzemieślnicy, którzy do dziś odlewają podobne rzeźby nie robią tego ściśle trzymając się dawnych wzorów. Często są one dla nich jedynie inspiracją.

Identyczną maskę odnalazłem w ofercie domu aukcyjnego z Tel-awiwu. Prowadzi on jako jedyny w Izraelu sprzedaż internetową. Maska była niestety opisana bardzo zdawkowo. Nic nie wiem o jej przeznaczeniu i funkcji.

Znaczenie portretowanych postaci podkreśla stołek, na którym siedzą. W jego podstawie umieszczono odpowiednio zredukowane, pomniejszone postacie ludzkie. To słudzy, gotowi wypełnić każdy rozkaz dostojnej pary.

 Mam wrażenie, że artyści z Burkina Faso z dużą sympatią i szacunkiem odnoszą się do własnego dziedzictwa pokazując różnorodność typów i postaci z własnej historii.

Geometryczne, wyraziste wzory są charakterystyczne dla całej sztuki ludu Ndbele. Podobne wzory pojawiają się na domach i dużych ozdobnych bramach wiodących do domostw. Kolorystyka malowideł początkowo związana była z kolorami ziemi, dominowała ochra, biele, żółć i brązy. Wraz z importem pigmentów pojawiły się w sztuce Ndbele kolory bardziej zdecydowane i dziś to one są normą.

Wydaje się, że tamtejsi artyści usiłują zmierzyć się z własnym rodowodem, spuścizną sztuki plemiennej. Zaadaptować ją do współczesności. Przywołując na pomoc Portretowane są postacie z nieodległej przeszłości. Wojownicy, tancerze, muzycy, rolnicy, kobiety w różnych sytuacjach życiowych.

Rzeźby mindia, łączące często wyobrażenie ducha przodka i elementy animalne, w tym przypadku jest to łeb dzikiej świni, są nieodłączną częścią ceremonii yema. Po uroczystościach towarzyszących zbiorom plonów, rzeźby trafiają do centralnego punktu wioski, świętego domu duchów, gdzie są przechowywane przez cały rok.