Sprzedane

 Nie bez znaczenia dla powstawania kolejnych edycji „benińskich brązów” jest duma rzemieślników ludu Joruba z dokonań przodków.

To mityczne zwierzę z chińskich ludowych wierzeń i legend. To chimera łącząca w sobie cechy lwa, smoka i konia. Może posiadać jeden róg lub kilka rogów, łuskę, kopyta, grzywę, ogon bydlęcy lub wręcz smoczy. Może ziać ogniem i wydawać głos przypominający grzmoty.

Wszystkie pozostałe rzeźby kobiet jakie kiedykolwiek oglądałem, przedstawiają kobietę, rzekłbym, kompletną. Czasem wyolbrzymiają tylko niektóre fragmenty jej ciała.

Powtórzę raz jeszcze, podziwiam formę, którą rzeźbiarz potrafił wyczarować z paska prostej blachy.

Nie wiem przy jakich okazjach była wykorzystywana. Podejrzewam, na podstawie otworu w dolnej części, że mogła stanowić zwieńczenie słupa. Słupy były dość powszechnie wykorzystywane przez Dayaków do wyznaczania granicy świata żywych i świata duchów i zmarłych.

 Poszczególne „komórki”fragmentaryzują obraz, podkreślając wrażenie ruchu grupy jeźdźców. Ruchu raczej dostojnego niż gwałtownego bo wyobrażam sobie, że scena przedstawia przejażdżkę grupy dworzan, po ogrodach wokół Zamkniętego Miasta.

Za święte uznawano też miejsca gdzie gromadziły się zwierzęta, np. wodopoje. Wstęp mieli tam tylko wyznaczeni członkowie plemienia. Za święte uznawana także siedliska orangutanów. Zwierzę uznane przez Dayaków za totemiczne i darzone szczególną czcią.

Hampatong bo tak najczęściej są nazywane, ustawiane są w miejscach pochówku, na obrzeżach wiosek, wzdłuż ścieżek prowadzących do rzeki. Znaczą zamieszkany teren odgradzając go od złych duchów.

Rzeźba na pewno ma przynajmniej kilkaset lat. Wykonano ją z kamienia. To rodzaj twardego, ciężkiego piaskowca. Myślę,że powstała poza Europą. Stawiałbym na Iran, Turcję lub jakąś kulturę pochodzącą z tamtego obszaru. Bardziej podpowiada mi to intuicja niż konkretne przesłanki.

Potem jego śladem poszło wielu artystów odzierając z nimbu świętości wiele ikon światowej sztuki, przystosowując je do półek wielkopowierzchniowych marketów.

Kiedyś już wystawiałem w tym sklepie bardzo podobną rzeźbę. Wspólnie ze znajomymi ustaliłem wtedy, że przedstawia psa. I będę się tego trzymał, tym bardziej kolorystyka rzeźby bardziej pasuje do łaciatego Burka. Poprzedni był kolorowy niczym papuga.

Zawsze chciałem kupić taką rzeźbę lecz nigdy jakoś się nie składało. Zwykle na przeszkodzie stała wysoka cena a także fakt, że to bardzo rzadka rzeźba, niewiele ich pojawia się w handlu. Dużo częściej gryf występuje w malarstwie a najczęściej w heraldyce.