Strona główna

To czapka szamana, czarownika należących do społeczności Joruba. Posiada charakterystyczne, obszyte skórą zasobniki z magiczną substancją, bilongą. Wiele takich pojemników widziałem na rzeźbach afrykańskich fetyszy.

Potwierdza się to, o czym już wielokrotnie pisałem. Rzeźbiarze z Afryki korzystają z tradycyjnych wzorów ale konkurencja na rynku wymusza coraz to nowe, bardziej rozbudowane, ciekawsze formy.

Wazon nawiązuje zarówno ornamentyką zdobień jak i kolorystyką do porcelany z okresu Hongwu epoki Ming.

W czasach nowożytnych do popularności naczyń zrobionych z tykwy przyczynili się jezuici. Rozpowszechniali przejęty od Indian zwyczaj picia yerba mate, zwanej herbatą jezuitów.

Lalki tego typu są w Afryce bardzo rozpowszechnione, żeby wspomnieć tylko lalki Akuba ludu Aszanti z Gany czy lalki Namij z Kamerunu. Są dedykowane młodym parom, zapewniają potomstwo, szczęśliwy połóg, zapobiegają niepłodności.

 Rysunek i malatura jest na dobrym artystycznym poziomie co w wazonach produkowanych w Nankinie nie jest regułą.

Generalnie uważam, że rzeźba należy do kanonu rzeźby plebejskiej, ludowej. Powstała w prowincjonalnym warsztacie a jej autor szukał inspiracji w ludowych eposach, pieśniach, legendach. Ich bohaterowie dokonują zwykle heroicznych czynów aby pokonać zło istniejące w wszechświecie.

 Dzwonki w stowarzyszeniu były używane podczas ceremonii zaprzysiężenia nowych członków. Ich głos przywoływał duchy przodków, które wzywały nowo wstępujących do zachowania absolutnej tajemnicy w sprawach stowarzyszenia.

Postać w afrykańskiej masce jest tylko zwiastunem możliwości tkwiących w nowoczesnej rzeźbie pochodzącej z tego kontynentu. Szkoda, że autor pozostaje anonimowy.

Ganesha zapewnia pomyślność nowych przedsięwzięć, jest patronem kupców, uczonych, studentów, skrybów. Opiekuje się nauką i intelektualistami. Figura Ganeshy ustawiona w domu przynosi szczęście i pomyślność. Potrafi usunąć wszelkie przeszkody.

Szata z mnogością nałożonych aplikacji, bardzo ozdobna, wielopiętrowa podstawa, korona, bogata biżuteria, złocenia, wszystko to sprawia wrażenie przepychu i bogactwa. Przy czym to bogactwo powinniśmy raczej odnosić do panującego władcy, który narzucił taki styl przedstawiania Oświeconego, niż do samego Buddy.

Rzeźba nawiązuje do starożytnej sztuki greckiej, może rzymskiej. To kolumna, może kariatyda, wyglądająca tak, jakby przed chwilą została odnaleziona przez archeologów. Choć ani przez moment nie mamy wątpliwości, że rzecz powstała współcześnie.