Strona główna

Sądzę, że rzeźba miała charakter użytkowy. Być może w pojemniku, który tworzą ogon i skrzydła składano ofiary. Zagadką są stożkowe wypustki po bokach ptaka. Anatomia gęsi czy też łabędzia w niczym ich nie uzasadnia, tym bardziej, że rzeźba bardzo realistycznie oddaje sylwetkę ptaka.

Obraz, który proponuję na pozór jest abstrakcją. Jednak zawiera w sobie ukryte treści. Dopiero po uważnym i wnikliwym przyjrzeniu się można dostrzec ludzkie twarze, świnie, łeb ptaka, skorupiaka i plemienną maskę. Nie potrafię do końca dociec przesłania dzieła. Być może artysta chciał nam powiedzieć, że nie wszystko jest tym co widzimy na pierwszy rzut oka.

Rzeźba prawdopodobnie przedstawia jakiegoś świętego. Tak można sądzić po zakonnym habicie i symbolicznym różańcu, którym jest przepasany. Być może jest to Święty Antoni.

Nie można natomiast odmówić jej autentyczności, naiwnej oryginalności, ekspresji. Nie pozostawia odbiorcy obojętnym. Rzeźba albo się podoba albo wkurza. W każdym z tych przypadków skłania do refleksji. Mnie kojarzy się z głową leśnego ducha lub utopca z bagien.

W naszym dzisiejszym odbiorze wiele z tych przedmiotów ociera się o sztukę. Jakkolwiek nazywaną. Grupa przedmiotów zaliczana w kolekcjonerstwie do kategorii „art popular” jest bardzo szeroka. To przedmioty codziennego użytku, meble zwykle regionalne, przedmioty związane kultem religijnym, narzędzia, dzieła snycerzy a niekiedy też rzeźba.

I taka też jest „Ulicznica”. Zdawkowa, prosta i wymowna. Zmyślony użył tytułu tej rzeźby w rozmowie ze mną, choć o ile dobrze pamiętam, posłużył się bardziej dosadnym słowem.

To nie jest piękna twarz. To starzec z podkreślonymi cechami rasy, że się tak brzydko wyrażę , negroidalnej. Powiedziałbym nawet, że widać w niej echa ewolucyjnego rozwoju człowieka, choć chyba nie było to zamiarem twórcy.

Na dodatek w ramach jednego stowarzyszenia używano różnych rodzajów masek. W Ntomo były ich przynajmniej dwa rodzaje. Takie z wąskimi ustami jak ta, którą oferuję uczyły adeptów Ntomo jak ważna jest cisza i umiejętność powściągliwej mowy.

Na jednym z portali Piotr Pomianek prezentując swoją rzeźbę Venus wspomina, że inspiracją była Venus z Willendorf. Dla mnie ten dopisek był zbędny. Nawet przez chwilę nie miałem wątpliwości, że rzeźba przedstawia pierwotny ideał kobiety, która ma w sobie siłę i witalność aby zapewnić życie kolejnym pokoleniom.

Rzeźba co prawda wywodzi się z folkloru i chińskich wierzeń ludowych ale jej pierwowzorem był żyjący w X wieku ekscentryczny mnich Qieci. Wesoły i pełen humoru wyróżniał się stylem życia wśród ówczesnych buddyjskich mnichów.

Sławę i prawdziwe uznanie przyniosła mu aranżacja wnętrz Muzeum Picassa, które znalazło sobie miejsce w siedemnastowiecznym budynku Hotelu Sale. Stworzył ponad 50 mebli, lamp i użytkowych przedmiotów dekoracyjnych, których nowoczesna forma złamała dostojeństwo starych wnętrz. Podobne zlecenie Diego otrzymał od Muzeum Chagalla.

Małe fetysze zamawiane u szamana służą zwykle ochronie członków rodziny. Nosi się je blisko ciała np. zawieszone na szyjach. Mają ustrzec przed czarami i urokami rzucanymi przez wrogów.