Strona główna

Te wyroby, biorące swą nazwę od stolicy japońskiej prowincji, w której były produkowane, przeznaczone były na rynek amerykański. Rzecz firmował Sears, handlowy potentat, który rozprowadzał te wyroby poprzez katalog wysyłkowy i sieć dynamicznie rozwijających w latach dwudziestych nowoczesnych domów handlowych. Oferta katalogów Sersa skierowana była głównie na prowincję, do rolniczych stanów USA.

Dziś wiem o nim więcej. Wiem, że przedwczesna śmierć zabrała prawdziwego Artystę. Był bezkompromisowy jeśli chodziło o własną twórczość. Nie szukał nowinek, nie ulegał modzie, nie dążył do łatwego komercyjnego sukcesu. Po tysiąckroć ustawiał naczynia, owoce, zwykłe przedmioty na płótnach swoich obrazów tworząc martwe natury, balansując między kolorem i kreską. Z niezwykłą pracowitością i pokorą tworzył dzieło malarskie.

Na nieco więcej pozwalał sobie w swoich rysunkach. Powstawały szybko, pośpiesznie. Kreska tworzyła kontury postaci by zaraz je zgubić i zamazać. Myślę, że zaczynając rysunek, artysta nie miał pojęcia „czym to się skończy”. Nieodmiennie w jego rysunkach pojawiała się postać ludzka wyposażana w rozmaite atrybuty. One ją określały i decydowały kim jest.

 W latach dwudziestych zajął się portretem. Stworzył własny, nieco manierystyczny styl przedstawiania kobiet. Malował bardzo szczupłe, wiotkie sylwetki, pełne sexapilu. Był portrecistą rozchwytywanym przez kręgi arystokratyczne i artystyczne. Namalował ponad 3000 portretów kobiet. Projektował kreacje dla znanych domów mody.

Autorką rzeźby jest Anna Blauth. Absolwentka wydziału Wzornictwa warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Artystka dba o swoją prywatność. W sieci dostępne są jedynie małe formy malarskie, realizowane techniką własną i biżuteria. Na tej znam się mniej. Okiem laika patrząc jej projekty cechuje zwiewność, nietypowa materia z jakiej powstają i niczym nie skrępowana fantazja.

Czarownik Nganga wyposaża rzeźbę w Bajimba, przedmioty mocy. To mogą być kości zwierząt, pióra, krew, wstążki, koraliki,tkaniny, gwoździe, kawałki metalu. To one decydują o sile fetysza. Mogą zapewnić potomstwo, finansowy sukces, pokonać wroga, chronić przed złym urokiem. To nie sama rzeźba ma znaczenie a to w co została wyposażona.

Ale ta rzeźba ze sztuką plemienną niewiele ma wspólnego. To jedynie wspaniała, autorska próba przedstawienia fragmentu dawnej afrykańskiej rzeczywistości.

Maska przedstawia jak sądzę głowę czy raczej czaszkę małpy. Niestety nie znalazłem wśród wielu przeglądanych masek takiej samej. W formie przypomina nieco maskę citipati, maskę małpy z Himalajów, używaną w buddyjskich tańcach śmierci, przechowywaną w domach dla ich ochrony.

Z zamierzenia maski mają budzić niepokój a nawet przerażenie, głównie wśród wrogów. W jednym z opracowań znalazłem informację, że maski Guere powstawały pod wpływem snów, w których ich twórców odwiedzały duchy przodków. Znajomość lasów, przy których Guere mieszkali jest o tyle istotna, ponieważ do aktywacji masek używano leśnych ziół znanych z leczniczych, magicznych właściwości. Mieszano je z farbą nakładaną na maskę.

W tańcu podczas ceremonii Gelede biorą udział pary tancerzy występujących w szczelnych kostiumach zrobionych z kawałków barwnych tkanin. Maski hełmowe wieńczące kostium mają nieraz bardzo rozbudowaną, piętrową formę. Podobnie jak scenariusz trwającego kilka dni festiwalu. Oparty na znanych, rozpoznawalnych wśród Jorubów postaciach, wróżbach i przypowieściach. Tańcom towarzyszą hipnotyzujące dźwięki bębnów.

Postać nagiej kobiety, czy raczej dziewczyny nabierającej dopiero kobiecych kształtów pojawia się w jej twórczości dość często. W przypadku tej rzeźby moje osobiste skojarzenia zmierzają w stronę literatury. „Lolity” Wladimira Nabokowa. Dziewczyny świadomej emocji jakie budzi jej ciało i skrywającej to za pomocą zawstydzenia. Rzeźba jest połączeniem dziewczęcej świeżości i seksapilu.

W przypadku tego wazonu skusiła mnie pewnie delikatna, subtelna malatura. Trochę wyróżniająca się na tle innych zwykle przeładowanych dekoracją chińskich wazonów.