Strona główna

Co do tych konkretnych odważników pochodzą z różnych zestawów. Trafiłem na nie w Paryżu i miałem przywilej wyboru wśród naprawdę dużej kolekcji. Jestem przekonany, że są stare, nawet XVIII-wieczne.

Kali to ciemnoskóra piękna kobieta, odziana w tygrysie futro, wieloręka i każda z uzbrojonych rąk może zabijać demony. Charakterystyczną cechą wyróżniającą rzeźby Kali jest naszyjnik z czaszek lub głów pokonanych wrogów.

 Figura świętej została właściwie tylko zarysowana, tworzą ją dwie zgeometryzowane bryły. Mimo to widzimy kobietę w archaicznej szacie jednoznacznie odpowiadającą naszym schematycznym wyobrażeniom jak powinien wyglądać „święty”.

Z podgłówkiem wiążą się też przekonania wielu plemion, że sen i senne projekcje są ingerencją duchów przodków w życie na ziemi. Odpowiedni, zgodny z plemiennym kanonem podgłówek umożliwia komunikację z przodkami. Nieraz zagłówki przyjmują formy totemicznych rzeźb plemiennych dla bezpieczeństwa takiego kontaktu.

Postać przedstawia zapewne przodka mającego pełnić rolę opiekuna, strażnika broniącego dostępu złym mocom do chronionego terenu. W tym przypadku chodzi zapewne o domostwo i to raczej zamożnych ludzi.

Myślę, że rzeźba powstała w połowie XX wieku w prowincjonalnym warsztacie. Bliżej jej do tradycji sztuki ludowej niż warsztatów wielkich mistrzów choć trudno jej odmówić piękna.

Zgodnie z drugim znaczeniem chińskiego słowa sprzedaję raczej ideę, wyobrażenie wspaniałości tej rzeźby z czasu jej powstania. To co się zachowało pozwala sądzić, że była dynamiczna i przedstawiała słonia w ozdobnej uprzęży, której resztki widać do dziś. Zwierzę miało zapewne uniesioną w górę trąbę i znajdowało się w ruchu może w biegu. Ale to tylko wyobrażenia.

Dzieło nawiązuje do antyku. Przywodzi na myśl greckie posągi naruszone zębem czasu.

Jedna z najbardziej popularnych masek Senufo to Kpelie, co tłumaczy się jako „twarz skaczącego wykonawcy”. Pierwowzorem masek Senufo jest twarz pięknej kobiety, bowiem w religii Senufo centralną postacią jest żeński duch przodka, starożytna matka, od której zaczął się świat.

. Sufit i niektóre ściany tych budynków w całości pokrywały malowane panele. Odczuwam niekłamany podziw patrząc na fotografie wnętrz tych budowli. Co bardziej egzaltowani krytycy sztuki porównują ich znaczenie do znaczenia gotyckich katedr w Europie.

Sylwetki dwóch walczących koziorożców tworzą harmonijną całość i choć walka zwykle kojarzy się z chaosem i dynamiką to ta kompozycja wydaje się być statyczna. Nie zaburza jej nawet asymetria świecznika. Twórca użył oszczędnych geometrycznych form chcąc nam powiedzieć, że w tej walce wszystko jest z góry ustalone, nie poleje się krew, że chodzi jedynie o ustalenie pozycji samca alfa, że tak się dzieje w przyrodzie od zawsze.

Rzeźba przez lata bardzo się zmieniła. Początkowo był to niemal patyk z dużą głową, obecnie to prawie pełnoplastyczna rzeźba kobiety w otoczeniu potomstwa. Niezmienna w rzeźbie pozostaje tylko duża, okrągła głowa symbol księżyca, który jest ucieleśnieniem bogini odpowiadającej za płodność.