Strona główna

Nie twierdzę oczywiście, że jest to sztuka tzw. wysoka. To poprawnie skomponowana scena z przesłaniem dotyczącym okrucieństwa wojny. Wykonana jest rzadką techniką, wycięte z miedzianej blachy, ręcznie repusowane elementy umieszczone są na ciemnym, przypominającym aksamit materiale.

Dziś, wykonane z drewna i obciągnięte skórą antylopy, maski hełmowe w formie głów, są pozostałością tego barbarzyńskiego obrządku. Głowy Ekpe stanowią dość hermetyczny ale bardzo ciekawy wycinek afrykańskiej sztuki plemiennej.

W tym przypadku, mimo dość przecież rozbudowanego kształtu naczynia, został zachowany umiar i elegancja. Nie znam na tyle sztuki islamu, żeby powiedzieć skąd biorą się takie różnice w sposobie zdobienia przedmiotów. Czy jest to wynikiem odrębnych stylów zdobniczych czy może dzban ma po prostu plebejskie, ludowe pochodzenie.

Choć niezbyt lubię temat rzeźby to ten portret żołnierza kocham. Młodzieniec z odstającymi uszami, zmysłowymi ustami, których wykroju mogłaby pozazdrościć niejedna kobieta, z absolutnie zachwianymi proporcjami głowy robi na mnie wrażenie zagubionego. Może przestraszonego drylem za murami koszar.

Kolejną zagadką, której nie potrafię rozwikłać jest temat rzeźby. Młodzieniec bawiący się z psem. Nie sądzę, żeby to była tylko scena rodzajowa. Rzeźba opowiada historię, która wówczas żyjącym była dobrze znana.

Patrząc na formę rzeźby można podejrzewać, że jest projektem statuetki bądź pomnika. Może nawet już istniejącego w przestrzeni publicznej. Bardzo nowoczesne ujęcie tematu każe przypuszczać, że powstała w XX wieku.

Rzeźba, którą oferuję, należy do wyodrębnionego przez badaczy nurtu sztuki kolonialnej. Ma być odpowiedzią artystów pochodzących z Afryki na kolonizację i kontakt z zachodnią cywilizacją, na traumę niewolnictwa. Rzeźby te przedstawiają zwykle rdzennych mieszkańców Afryki w europejskich strojach, korkowych hełmach czy mundurach wojsk kolonialnych.

Rzeźba jest prymitywna. Ludowa to może niezbyt precyzyjne określenie ale jestem pewien, że powstała w małym, prowincjonalnym warsztacie odlewniczym, gdzie bardziej liczyła się jakość odlewu niż jej artystyczny wygląd. Przy czym zadbano o szczegóły typu biżuteria, tradycyjny ubiór i fryzura.

 Niewielki bo ma zaledwie nieco ponad 7 cm długości. Sporo mniejszy od pojawiających się na rynku erotycznych brązów wiedeńskich. Myślę, że jest to gratka dla kolekcjonerów erotyki.

Maska Węża, którą oferuję, pierwotnie była związana z Bogiem Deszczu Tolockiem. Dwa splecione, kopulujące w pozycji pionowej węże były symbolem płodności. Zsyłany przez boga Tolocka deszcz zapładniał, według wierzeń, ziemię a ta rodziła obfite plony.

Pięć symbolicznych czaszek w jego koronie oznacza pięć złych emocji, które Makahala zamienia w pięć mądrości. Cztery kły to nie podkreślenie demonicznego wyglądu a symbol pokonania czterech demonów funkcjonujących w naturze człowieka, będących przeszkodą na ścieżce Przebudzenia.

Pięć symbolicznych czaszek w jego koronie oznacza pięć złych emocji, które Makahala zamienia w pięć mądrości. Cztery kły to nie podkreślenie demonicznego wyglądu a symbol pokonania czterech demonów funkcjonujących w naturze człowieka, będących przeszkodą na ścieżce Przebudzenia.