Mam wrażenie, że artyści z Burkina Faso z dużą sympatią i szacunkiem odnoszą się do własnego dziedzictwa pokazując różnorodność typów i postaci z własnej historii.

Ta rzeźba choć ze sztuką prymitywną niewiele ma wspólnego, jest przykładem intuicyjnego stosowania stylu, który w Europie nazwano kubizmem.

Geometryczne, wyraziste wzory są charakterystyczne dla całej sztuki ludu Ndbele. Podobne wzory pojawiają się na domach i dużych ozdobnych bramach wiodących do domostw. Kolorystyka malowideł początkowo związana była z kolorami ziemi, dominowała ochra, biele, żółć i brązy. Wraz z importem pigmentów pojawiły się w sztuce Ndbele kolory bardziej zdecydowane i dziś to one są normą.

Wydaje się, że tamtejsi artyści usiłują zmierzyć się z własnym rodowodem, spuścizną sztuki plemiennej. Zaadaptować ją do współczesności. Przywołując na pomoc Portretowane są postacie z nieodległej przeszłości. Wojownicy, tancerze, muzycy, rolnicy, kobiety w różnych sytuacjach życiowych.

Zwykłe maski wamu,  taneczne, używane są podczas świąt odbywających się corocznie w porze suchej. Te odpędzają siły zła od społeczności, zapewniają płodność, dobrobyt związany z obfitością plonów.

Po wielu porównaniach na placu boju pozostały maski dwu plemion. Bambara z Mali i Toma, którzy zamieszkują w Gwinei i Liberi.

Misę, którą proponuję, wyróżnia pewien dramatyzm w przedstawieniu postaci. Ludzie trzymają się co prawda za ramiona ale otwarte usta sugerują krzyk. Może wytłumaczeniem mógłby być wspólny śpiew, ludzi objętych w rytualnym, plemiennym tańcu.

Rzeźby mindia, łączące często wyobrażenie ducha przodka i elementy animalne, w tym przypadku jest to łeb dzikiej świni, są nieodłączną częścią ceremonii yema. Po uroczystościach towarzyszących zbiorom plonów, rzeźby trafiają do centralnego punktu wioski, świętego domu duchów, gdzie są przechowywane przez cały rok.

Ta niewielka figurka przedstawia tancerza ludu Dogonów, w obrzędowym stroju używanym podczas ceremonii Damma, w masce Kanaga, jednej z najbardziej rozpoznawalnych masek plemienia Dogonów.

Wszystkie te przejęte od białego człowieka atrybuty, miały podkreślać nową sytuację w jakiej znaleźli się bogaci, rdzenni mieszkańcy Afryki. Nowe elity neokolonialnego społeczeństwa.

Napisano tam, że podobne rzeźby robił odłam ludu Fang, Ntumu z północnego Gabonu. Sugerowano, że rzeźba mogła stanowić część insygniów władzy szefa klanu. Mogła zdobić laskę władzy, berło, łapkę do odganiania much czy toporek. Osoba posiadająca te insygnia korzystała z opieki strażnika kości byerii ale jednocześnie miała obowiązek zapewnić pomyślność swojej społeczności i dbać o kości przodków.

 Tu mamy smutek, niezadowolenie ale bywają twarze uśmiechnięte. Resztę powierzchni czaszki pokrywa skomplikowany, geometryczny wzór przypominający plemienne tatuaże z tej części świata. Choć mnie osobiście ten wzór przypomina malarstwo Aborygenów.